Cultuur kompas

Twee assen, vier richtingen

Cultuur is ongrijpbaar zolang je er geen taal voor hebt. Het Cultuurkompas geeft die taal.

De ene as loopt van intern naar extern: ligt de aandacht bij de eigen organisatie en de mensen erin, of bij de klant en de omgeving.

De andere loopt van benutten naar verkennen: bouwt de organisatie voort op wat ze al kan, of zoekt ze naar wat ze nog niet kan.

Daaruit komen vier cultuurrichtingen. Een vernieuwende cultuur, die nieuwe verbindingen zoekt. Een ondernemende cultuur, die stuurt op resultaat in het hier en nu. Een behoudende cultuur, die vastlegt en herhaalt wat werkt. En een ontwikkelende cultuur, die bestaande vanzelfsprekendheden loslaat.

Dit is het punt waarop cultuurdenken meestal ontspoort. Er is geen goede en geen slechte richting. Een behoudende cultuur is precies wat je wilt op een afdeling waar fouten gevaarlijk zijn. Diezelfde cultuur is een probleem in een team dat een markt moet openbreken.

Geen van de vier is beter

De vraag is dus nooit welke cultuur hebben we, maar past deze cultuur bij wat onze omgeving nu van ons vraagt. Het antwoord op die vraag verandert wanneer de omgeving verandert, en dat is precies wat organisaties vaak overkomt: de cultuur is niet slechter geworden, de context is verschoven.

Wat het kompas wel en niet doet

Het laat zien welke kant een team op beweegt en hoe ver teams van elkaar af staan. Dat maakt zichtbaar waar samenwerking wrijving oplevert die niets met onwil te maken heeft.

Het verklaart niet waarom. De positie op het kompas is een aanwijzing en geen diagnose, en ze wordt pas bruikbaar in combinatie met de verhalen erachter en met de vraag hoe teams feitelijk van elkaar afhankelijk zijn. Hoe we dat doen, staat op de pagina over Inzicht.

Onze rol in deze fase: contracten

Het eerste gesprek is geen voorbereiding op het traject. Het is de eerste interventie.

Op het moment dat wij meegaan in hoe de organisatie haar eigen probleem beschrijft, bevestigen we de bestaande cultuur. Dat is soms de juiste keuze. Maar wanneer de opgave een andere richting vraagt, is meegaan in de bestaande lezing de eerste stap in de verkeerde richting.

Contracteren betekent daarom: hardop vaststellen welk patroon jullie willen doorbreken, wie waar precies over gaat, en wat dit van beide kanten vraagt. Niet als formaliteit, maar omdat alles wat later moeilijk wordt makkelijker gaat wanneer dit aan het begin helder is.

Lees hier meer over ons aanbod of neem contact op verkennend gesprek.